Matejko — malarz i historia

Wielka to frajda izaszczyt wielki

Znaleźć się w świecie Mistrza Matejki.

Wśród drogich tkanin, brokatów, pereł,

Królewskich koron, jabłek i bereł,

Zbroi i futer, haftów, atłasów,

Wśród zaplątanych w perkale bab,

Flag, drzewc, lanc, dzid i końskich chrap,

Póz teatralnych i wzniosłych gestów,

Twarzy stężałych w oczu wytrzeszczu,

Wśród królów, książąt oraz rycerzy

Mieć historycznych wzmożenie przeżyć

Oraz podziwiać na polu walki,

Jak się rycerze tną na kawałki.

Ręce urwane, flaki wyprute,

Rany szarpane, cięte i kłute,

Ścisk jak w tramwaju w godzinach szczytu,

Ciężko się mieczem zamachnąć by tu,

Jednak euforii trudno nie ulec,

Gdy Lach w Moskala wbija szpikulec.

A dalej polsko-polska wojenka,

Liberum veto, Święta Panienka,

Hardzi magnaci, księża brzuchaci

Pośród skłóconej szlacheckiej braci.

Zaprzańcy kontra Konfederaci

I oszołomy versus wariaci,

Targowiczanie i rokoszanie

- Te wściekłe gęby do dzisiaj znane.

Aż Rejtan bluzę na strzępy targa,

Kazaniem chłoszcze i sarka Skarga,

Lecz że rodaków obłęd nie mija,

Smutne spojrzenie Stańczyk w nich wbija:

Mina grobowa, stropił się snadnie.

Przy nas i błazen w depresję wpadnie!

I tak prześwieca historia nasza

Przez lśniący werniks dzieł Matyjasza.

A mistrz wyskoczył na stolik żwawo

I macha pędzlem z ogromną wprawą.

Pod nim dzieciarnia krzyczy i bryka,

Jan właśnie kończy nos Kopernika

I cyzeluje na szacie wzory

Znosząc humory swej Teodory.

A gdy już fochów zdzierżyć nie może,

Na płótnie topi babę w Bosforze.

A tak na serio – w Narodowym w Krakowie wielka wystawa „Matejko -malarz i historia”. Genialne malarstwo, wielkie obrazy, szkice, rekwizyty ze zbiorów Mistrza, dokumenty z epoki – każdy powinien to zobaczyć, wystawa czynna do końca roku. W ramach ilustracji zamieszczam m.in. obraz „Utopiona w Bosforze”: Sułtan na łodzi to Matejko, gostek wrzucający kobietę do wody ma rysy jego sekretarza Gorzkowskiego, a sama topiona… zgadnijcie, czyje?